woman‎Hanna van Dam‏‎ [I12522]‎
Geboren ‎25 mrt 1818 (17 Adar II 5578) Hoogezand (Foxhol), Groningen, Nederland‎, bronnen: Geboorteakte (Hanna van Dam 1818), Huwelijksakte (Benjamin Hijman Smilde en Hanna van Dam), Huwelijksbijlagen (Benjamin Hijmans Smilde en Hanna van Dam), Bevolkingsregister Groningen (Hanna van Dam Groningen 1860 -1890 blad 194 en 422).
Overleden ‎17 okt 1899 (13 Cheshvan 5660) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, leeftijd 81 jaar, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 en hun begraafplaatsen aldaar DELEN IIb en IIc (pag. 825).
Beroep: arbeidster, bron: Huwelijksakte (Benjamin Hijman Smilde en Hanna van Dam)
Hanna van Dam vertrekt 1883 voor enige tijd naar Amsterdam vanuit Groningen

Gehuwd ‎15 dec 1839 (8 Tevet 5600) Groningen, prov. Groningen, Nederland, leeftijd 21 jaar, bron: Huwelijksakte (Benjamin Hijman Smilde en Hanna van Dam) (15 jaar gehuwd) met:

manBenjamin Hijman Smilde‏‎ [I12523], leeftijd bij huwelijk 31 jaar
Geboren ‎20 apr 1808 (23 Nisan 5568) Leek, Groningen, Nederland‎, bronnen: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 325), Huwelijksakte (Benjamin Hijman Smilde en Hanna van Dam), Huwelijksbijlagen (Benjamin Hijmans Smilde en Hanna van Dam), Bevolkingsregister Groningen (Benjamin Smilde Groningen 1850 -1860 blad 47).
Overleden ‎1 jun 1855 (15 Sivan 5615) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, leeftijd 47 jaar, bronnen: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 325), Bevolkingsregister Groningen (Benjamin Smilde 1850 - 1860 blad 47).
Beroep: marskramer, bronnen: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 325), Huwelijksakte (Benjamin Hijman Smilde en Hanna van Dam)
Benjamin Hijmans Smilde is in 1831 als substituant ingelijfd bij de 8ste afdeling infanterie (1831-1835) en is na 4 jaar te hebben gediend eervol ontslagen uit hoofde van een in de dienst bekomen lichaamsgebreken.
Kinderen:
1.
man‎Aron Smilde‏‎ [I12645]‎
Geboren ‎5 dec 1840 (10 Kislev 5601) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 325).
Overleden ‎20 jul 1849 (1 Av 5609) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, leeftijd 8 jaar, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 325)

2.
manMarcus Smilde‏‎ [I12648]
Geboren ‎4 mrt 1848 (29 Adar I 5608) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, bronnen: Bevolkingsregister Groningen (Hanna van Dam Groningen 1860 -1870 blad 194), Genlias Huwelijken/Marriages (Marcus Smilde en Sara Levit Groningen 1878/120), Gezinskaart Amsterdam (Marcus Smilde 1848).
Overleden ‎6 aug 1916 (7 Av 5676) Amsterdam, Noord-Holland, Nederland‎, leeftijd 68 jaar, bron: Gezinskaart Amsterdam (Marcus Smilde 1848).
Begraven ‎7 aug 1916 (8 Av 5676) Diemen, Noord-Holland, Nederland, bron: Burial permit Diemen.
Beroepen: koopman in lucifers, bron: Bevolkingsregister Groningen (Hanna van Dam Groningen 1860 -1870 blad 194), gevangenisbewaarder / prison guard, bron: The Northern Data Base
Marcus Smilde woonde van 27 May 1882 tot zijn overlijden op 6 Aug 1916 in Amsterdam.

3.
woman‎Beeltje Smilde‏‎ [I12649]‎

4.
woman‎Betje Smilde‏‎ [I12646]‎
Geboren ‎20 nov 1842 (17 Kislev 5603) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 325).
Overleden ‎17 jul 1849 (27 Tamuz 5609) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, leeftijd 6 jaar, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 325)

5.
manHartog Smilde‏‎ [I12647]
Geboren ‎14 jan 1845 (6 Shevat 5605) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, bronnen: Bevolkingsregister Groningen (Benjamin Smilde 1850 - 1860 blad 47), Genlias Huwelijken/Marriages (Hartog Smilde en Mietje de Pool Groningen 1872/324), Gezinskaart Groningen (Hartog Smilde 1845).
Overleden ‎3 dec 1924 (6 Kislev 5685) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, leeftijd 79 jaar, bronnen: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 325), Gezinskaart Groningen (Hartog Smilde 1845).
Beroep: venter in galanterieen, bron: Bevolkingsregister Groningen (Hanna van Dam Groningen 1860 -1870 blad 194)
Hartog Smilde kon volgens de huwelijksakte van zijn neef Nathan van Coevorden niet schrijven.

6.
woman‎Doodgeboren Smilde‏‎ [I14135]‎
Geboren ‎19 mrt 1847 (2 Nisan 5607) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 325).
Overleden ‎19 mrt 1847 (2 Nisan 5607) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 325)

7.
woman‎Grietje Smilde‏‎ [I14944]‎
Geboren ‎15 mrt 1852 (24 Adar 5612) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, bron: Bevolkingsregister Groningen (Hanna van Dam Groningen 1860 -1870 blad 194)

8.
womanJudik Smilde‏‎ [I12525]
Geboren ‎15 mrt 1853 (5 Adar II 5613) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, bronnen: Of alle door Winnie van Hasselt in het verleden verkregen gegevens ook op haar site staan vermeld, is niet getoetst., De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 326), Bevolkingsregister Groningen (Joel Nathan van Coevorden Groningen 1880 - 1890 blad 356), Bevolkingsregister Amsterdam (Joel Nathan van Coevorden 1849 deel 151 blad 120).
Overleden ‎19 okt 1908 (24 Tishrei 5669) Amsterdam, Noord-Holland, Nederland‎, leeftijd 55 jaar, bron: Huwelijksbijlagen (Nathan van Coevorden en Frederika van Coevorden Groningen 1909/296).
Begraven ‎21 okt 1908 (26 Tishrei 5669) Muiderberg, Noord-Holland, Nederland, bron: Burial permit Muiderberg

9.
man‎Benjamin Hijman Smilde‏‎ [I12650]‎
Geboren ‎27 jul 1855 (12 Av 5615) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 326).
Overleden ‎4 mei 1856 (29 Nisan 5616) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, leeftijd 9 maanden en 1 week, bronnen: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 326), Genlias Overlijden/Deaths (Benjamin Hijman Smilde Groningen 1856/379)
Benjamin Hijman Smilde is vernoemd naar zijn op 1 juli 1855 overleden vader.


Gezins gebeurtenissen


2e huwelijk/ relatie
woman‎Hanna van Dam‏‎ [I12522]‎


Huwelijk/relatie met:

Kind:
1.
womanBetje van Dam‏‎ [I14131]
Geboren ‎9 okt 1859 (11 Tishrei 5620) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, bronnen: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 347), Bevolkingsregister Groningen (Jan Bieze Freek 1821 boek 7 blad 380), Archiefkaart Amsterdam E (persoonskaart) (Joseph Vos 1862).
Overleden ‎27 jan 1902 (19 Shevat 5662) London, England‎, leeftijd 42 jaar, bron: Huwelijksbijlagen (Joseph Vos en Branca Vilbach).
Beroep: dienstbode, bron: Genealogie/Parenteel: Joseph Vos (1862) / diverse stambomen.
Woonplaats: Amsterdam, Noord-Holland, Nederland (‎van 1870 tot 3 feb 1890), bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 347)


Gezins gebeurtenissen


3e huwelijk
woman‎Hanna van Dam‏‎ [I12522]‎



manAbraham Marcus‏‎ [I12524], leeftijd bij huwelijk 73 jaar
Geboren ‎10 mrt 1788 (1 Adar 5548) Amsterdam, Noord-Holland, Nederland‎, bronnen: Huwelijksakte (Abraham Marcus en Hanna van Dam), Bevolkingsregister Groningen (Hanna van Dam 1860 - 1870 blad 194), Bevolkingsregister Groningen (Abraham Marcus 1860 - 1870 blad 80).
Overleden ‎8 mrt 1867 (1 Adar II 5627) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, leeftijd 78 jaar, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 en hun begraafplaatsen aldaar DELEN IIb en IIc (pag 539).
Beroep: koopman/merchant, bron: Huwelijksakte (Abraham Marcus en Hanna van Dam)
1e gehuwd/ relatie met: Zoetje Mozes, ‎2e huwelijk met: Hanna van Dam
In het Boek: de Joodse inwoners van de Stad Groningen deel I staat op pag. 278 vermeld dat Abraham Marcus met zijn als winkel van potten en pannen ingericht schip de Noord-Nederlandse wateren bevaarde met als thuishaven Warfum sinds 1830. Hij was eerder met Zoetje Mozes getrouwd.
Van de site van het Openlucht Museum 'Het Hoogeland' gevestigd in Schoolstraat 4 in Warffum werd onderstaande tekst ontleend:

Tot in de twintigste eeuw werden de Groninger Maren, de waterwegen op het platteland, druk bevaren door beurtschippers en kooplieden. Ook in Warffum werden turfschepen gelost en schepen met graan geladen. Daarnaast waren er losse kooplui die vanuit hun scheepjes uiteenlopende goederen uitventten. Abraham Markus was zo'n losse koopman. Naar alle waarschijnlijkheid handelde hij in tweedehands kleding of huisraad, lompen en metalen.
In 1830 koopt Abraham Markus een klein huisje aan de Oosterstraat in Warffum. Op basis van de kadastrale minuutplan rijst het vermoeden dat dit een eenkamerwoninkje was, dat onderdeel vormde van een reeks gelijksoortige huisjes. In 1834 verbouwt Markus zijn pand en breidt het uit tot een tweetal woningen onder een kap. In een van de woningen werd een winkel ingericht. Een gevelsteen met de tekst "Huis A. Markus, 1834" herinnert aan deze verbouwing.
Omdat Abraham Markus bij de burgelijke stand geregistreerd stond als "wonende aan boord", is het niet duidelijk of het huis in Warffum als permanent woonhuis of als thuishaven van de koopman werd gebruikt, of dat het pand geheel of gedeeltelijk werd verhuurd. Zeker is wel, dat Markus het pand in 1861 verkoopt, drie jaar nadat hij zich in de stad Groningen als uitdrager had gevestigd.

Het huis is nu een onderdeel van het openlucht museum. In de tekst wordt verder inggegaan op diverse verbouwingen na 1861, maar aardig is hetgeen in de laatste regels wordt vermeld:

In het noordelijke deel van het huis, dat voor museumbezoekers toegankelijk is, is de slagerij gehandhaafd. Hierbij is gekozen voor een inrichting als joodse slagerij. De reden voor die keuze was dat Warffum rond 1900 over maar liefst 4 joodse slagerijen beschikte. Bovendien schepte dit de mogelijkheid om in de rest van het museale deel aandacht te besteden aan de voormalige joodse gemeenschap op het Groninger platteland.
Geschiedenis bewoners van Het Huis Markus in Warffum:

Toen de stichting dit huis aankocht, stond er op de gevelsteen "Het Huis Markus 1834". Maar de letters "Markus" bleken van stopverf gemaakt te zijn; eronder stond in schrijfletters "A. Markus".

Abraham Markus was in 1789 in Amsterdam geboren als zoon van de koopman Marcus Marcus, overleden te Dordrecht en Goldje Manuel, overleden te Amersfoort. In 1811 trouwde hij met Soedje Mozes, die in 1787 in Den Haag geboren was. Wanneer het echtpaar precies naar het Noorden vertrok weten we niet, maar in 1813 bevinden ze zich in Bedum waar hun zoon Emaneul geboren wordt. In 1819 wordt in Leeuwarden aangifte gedaan van de geboorte van hun zoon Mozes en volgens deze acte is Abraham Markus dan "koopman woonende te Oldenzaal, thans gelogeerd te Leeuwarden met echtgenote Soedje Mozes."

In 1823 wordt hun dochter Fogeltje geboren in Warffum en in 1826 wordt weer een zoon geboren te Groningen. In 1830 komt hij het huis in Warffum, dat hij later van een gevelsteen zal laten voorxzien. Of hij er zelf ging wonen of het huis verhuurde, weten we niet.

Over een lange periode, 27 jaar, bezitten we geen gegevens over de familie Markus. Maar op 18 februari 1857 moet Abraham Markus verschijnen voor het kantongerecht te Zuidhorn. De rijksveldwachter D. Smit heeft Markus aangetroffen "...den 7e oktober 1856 in des zelfs schip des tijds liggende op de Leek, dienende voor winkel voor handen zijn gevonden een ijzeren en een koperen gewigt, welke met den herijk van het jaar 1856 niet waren voorzien." Van Markus verweer wordt genoteerd: "... dat beklaagde heeft aangemerkt, dat zijn zoon de gewigten had ingekocht." Dat verklaart alle verschillende verblijfplaatsen: Abraham had een schip, mogelijk zijn vader ook al en in ieder geval later twee van zijn zoons ook. Emanuel en Markus worden in het bevolkingsregister van respectievelijk Groningen en Warffum genoemd als schipper, wonende aan boord.

Waarschijnlijk handelde Abraham Markus tweedehands kleding of huisraad, want wanneer hij in 1858 naar Groningen verhuist, waar hij een woning en later een "Droog en Werkschuur" koopt, noemt hij zich in de akte uitdrager. De gewichten werden waarschijnlijk gebruikt bij de inkoop van lompen of metalen. Hij woont dan in Groningen op hoek van de Folkingestraat en het Zuiderdiep. De Folkingestraat en omgeving was tot de Tweede Wereldoorlog een overwegend joodse buurt. Hier waren koosjere slagers, bakkers en melkboeren en allerlei andere bedrijfjes gevestigd

Brit Mila (‎17 mrt 1788 (8 Adar 5548) Amsterdam, Noord-Holland, Nederland), bron: Huwelijksakte (Abraham Marcus en Hanna van Dam)
Kinderen:
1.
man‎Daniel Marcus‏‎ [I12651]‎
Geboren ‎23 aug 1861 (17 Ellul 5621) Groningen, prov. Groningen, Nederland Daniel Marcus wordt bij het huwelijk van zijn moeder Hanna van Dam en Abraham Marcus als hun kind erkend.‎, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 278).
Overleden ‎16 nov 1861 (13 Kislev 5622) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, leeftijd 2 maanden en 3 weken en 3 dagen, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 278)

2.
man‎Levie Marcus‏‎ [I14140]‎
Geboren ‎17 jan 1864 (9 Shevat 5624) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, bron: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 278).
Overleden ‎27 jun 1866 (14 Tamuz 5626) Groningen, prov. Groningen, Nederland‎, leeftijd 2 jaar en 5 maanden en 1 week en 3 dagen, bronnen: De Joodse Inwoners van de stad Groningen en omstreken 1549 - 1945 Deel 1 (pag. 278), Bevolkingsregister Groningen (Hanna van Dam Groningen 1860 -1870 blad 194)


Gezins gebeurtenissen

Neem contact op.